Home

CHOROBY ZWIERZĄT W CYRKACH
Autor: lek.wet. Alicja Spodenkiewicz

W warunkach cyrkowych zarówno zwierzęta dzikie jak i udomowione są predysponowane do szeregu schorzeń. Począwszy od zaburzeń psychicznych, przez problemy związane z niemożliwością prawidłowej opieki, po urazy i schorzenia związane z tresurą i przyjmowaniem nienaturalnych postaw.

zal 006

ZABURZENIA ZACHOWANIA

Stereotypie – ciągłe powtarzanie bezcelowych ruchów-to najczęściej obserwowane nienaturalne zachowania wśród zwierząt trzymanych w niewoli. Zachowania te są szczególnie często zauważane przy monotonnych warunkach. Są wynikiem nudy i frustracji, źródłem dostarczającym bodźców, których brakuje z powodu braku stymulacji. Zwierzęta pozbawione towarzystwa innych osobników, wyizolowane przez zamknięcie i transport w cyrkowych klatkach, przejawiają nietypowe zachowania. Objawami są: kołysanie głową, bujanie się, kiwanie, lizanie, żucie własnych ciał, chodzenie w tę i z powrotem, gryzienie prętów klatki, skręcanie szyi, odrzucanie głowy w tył. Zachowania stereotypowe dotyczą niemal każdego gatunku zwierząt wykorzystywanych na arenach cyrkowych:

– u naczelnych obserwuje się : ssanie kciuka, zamknięcie się w sobie, kurczowe obejmowanie się, wyrywanie sierści;
– u wielbłądów lizanie dostępnych powierzchni;
– u ptaków charakterystyczne jest wydziobywanie piór;
– u drapieżników chodzenie w kółko, lub w tę i z powrotem, wzdłuż klatek;

Słonie, jako ssaki wybitnie społeczne, szczególnie cierpią na brak towarzystwa innych osobników. Obserwuje się u nich kiwanie głową lub trąbą, często z równoczesnym „tańczeniem”, unoszeniem nóg.

Znany ekspert zachowań zwierząt dr Desmond Morris, z World Society for the Protection of Animals, jako nienaturalne zachowanie przytacza żebranie o pokarm, określając je jako tęsknotę zwierząt za nowymi społecznymi interakcjami w celu wypełnienia pustki, spowodowanej niemożnością zaspokojenia wrodzonej aktywności.

Zamknięcie przez długi okres czasu i pokonywane przez cyrk odległości, zmiany temperatury związane z ciągłym przemieszczaniem się, tłum, hałas, ruch i światła, przebywanie w małych pomieszczeniach i brak ruchu przyczyniają się do powodowania strachu i stresu. Pojawia się agresja (w tym samookaleczanie), gryzienie prętów, lękliwość. Wskutek stresu i tuż przed występami wzrasta też natężenie zachowań stereotypowych.

Zoolodzy i przyrodnicy z WSPA podsumowują:

Jest coś niemoralnego w trzymaniu zwierząt w zamknięciu, gdzie ich wzorce zachowań, które kształtowały się przez miliony lat, nie znajdują żadnej możliwości wyrazu.

DIETA

W warunkach cyrkowych trudno o zapewnienie odpowiedniego dla danego gatunku naturalnego pokarmu, dostosowanego również do nietypowego dla tych zwierząt trybu życia. U naczelnych obserwuje się występowanie niedoborów białka. U słoni nieprawidłowe odżywianie ma wpływ na nieprawidłowości w uzębieniu – znaczący jest tu brak dostępu do piasku i kamieni. Słonie są też predysponowane do otyłości na skutek niedoboru ruchu.

W polskich cyrkach notowano przypadki śmiertelne wskutek błędów dietetycznych. Można tu wymienić przykład słonia w cyrku „Poznań”, gdzie niesprawdzone pochodzenie pożywienia wywołało śmiertelne zatrucie pestycydami z kalafiorów. Z kolei słoń z bazy cyrkowej w Julinku zakończył życie wskutek ostrego krwotocznego zapalenia żołądka i jelit, prawdopodobnie z powodu niestrawności po błędzie dietetycznym. Przyczyną zatruć pokarmowych i niestrawności u zwierząt pracujących w cyrkach bywa też rzadko używana zalegająca woda w hydrantach ,którą zwierzęta są pojone.

URAZY/SCHORZENIA NARZĄDU RUCHU

Schorzenia narządów ruchu dotyczą w największej mierze gatunków, które na wolności pokonują duże odległości. Słoń Afrykański przemierza w naturze średnio do 50km dziennie, w warunkach cyrkowych niewielka ilość ruchu w trakcie treningów i występów wypełnia zwierzętom ok.1-9% czasu. Na skutek przebywania w zamknięciu i przy niedostatku ruchu notuje się zmiany w stawach i ścięgnach. Sprzyjają im też: spętanie łańcuchami i wykonywane w nienaturalnych pozycjach sztuczki. Stany zapalne, w tym reumatoidalne zapalenie stawów i przewlekłe urazy, wywołują u cierpiącego słonia patologiczne postawy i zaburzenia w motoryce. Wskutek urazów następują procesy destrukcji w miejscach niezwiązanych bezpośrednio z pierwotnym miejscem urazu (więzadła, torebki stawowe, kaletki maziowe, pochewki ścięgnowe).

Obserwuje się kulawiznę, odbarczanie chorej kończyny, objawy bólowe (oddychanie z otwartym pyskiem). Nieodpowiednie podłoże, na którym utrzymuje się zwierzęta, powoduje deformacje podeszwy stóp(za twarde podłoże lub stanie we własnych odchodach). Zmiany w stopach i arthritis są podstawowymi powodami eutanazji słoni utrzymywanych w niewoli. Nadwaga u zwierząt pozbawionych odpowiedniej ilości ruchu ma również wpływ na statystycznie częstsze występowanie przepuklin.

Problemy ze stawami są też częste u kotowatych , konie powszechnie cierpią z powodu kulawizn i schorzeń kopyt. Łatwe do zaobserwowania rany, uszkodzenia ciała wiążą się zazwyczaj z transportem i używanym sprzętem – łańcuchami, kratami klatek itp.

PROBLEMY SKÓRNE

Brak kąpieli błotnych u słoni utrzymywanych w niewoli może skutkować problemami dermatologicznymi. Również wielbłądy należą do zwierząt predysponowanych do zmian skórnych, szczególnie niedostatecznych warunkach utrzymywania.

03

INFEKCJE

Wspomniane wcześniej błędy dietetyczne prowadzą nie rzadko do stanów zapalnych układu pokarmowego. U kotowatych gastroenteritis pojawia się również z powodu narażenia zwierząt cyrkowych na przewlekły stres i hałas.

ZOONOZY/CHOROBY ZAKAŹNE

Dodatkowym niebezpieczeństwem są zoonozy, czyli zakaźne lub pasożytnicze choroby zwierząt, które poprzez kontakt bezpośredni bądź drogą powietrzną przenoszą się na człowieka. Są to m. in. salmonellozy gadów i ptaków, gruźlica u słoni (na terenie Europy notuje się przypadki tuberkulozododatnie, będące poważnym zagrożeniem dla zdrowia innych zwierząt i człowieka)! Należy pamiętać, że trudne, nienaturalne warunki w cyrkach szczególnie predysponują do szerzenia się chorób zakaźnych.

Wskutek często niedostatecznej wiedzy lekarzy na temat schorzeń zwierząt egzotycznych, łatwo również o błędy i niedopatrzenia w obrębie opieki weterynaryjnej. Jest ona także utrudniona ze względu na ciągłe przemieszczanie się cyrków podczas sezonowych występów.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s